د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې اتاق د پانګه اچونې مرستیال ښاغلي سلطان محمد صافي بلخ ولایت ته د خپل کاري سفر په ترڅ کې د دغه ولایت د سوداګرۍ او پانګونې اتاق له مشرتابه: د شخړو د حل مرکز رئیس محترم اسدالله اسدي، د بورډ غړي الحاج محمود یوسفزي، د بلخ اتاق ستر سلاکار محترم حاجي اجمل قادري، د بلخ اتاق اجرایوي رئیس محترم احمد شکیب اکبري او د بېلابېلو سکتورونو د سوداګرو سره د دغه ولایت د اتاق په مرکزي دفتر کې وکتل او د خصوصي سکټور د شته ننګونو په اړه خبرې اترې وکړې.

په دې کتنه کې د بلخ د سوداګرۍ اتاق مشرتابه پلاوي په دغه ولایت کې د خصوصي سکتور شته ستونزې چې سوداګر او پانګه وال يې د مستوفیت په برخه کې لري او په حیرتان بندر او ګمرکونو په صادراتي برخو کې د سوداګرو او پانګوالو پر وړاندې شته ننګونې له ښاغلي سلطان محمد صافي سره شریکې کړې. دوی د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې اتاق له مشرتابه څخه د خپلو ستونزو حل برخه کې د همکارۍ غوښتنه وکړه.  

ښاغلي سلطان محمد صافي د بلخ د سوداګرۍ اتاق د مشرتابه د خبرو او د هغوی د شته ستونزو له اورېدو وروسته ژمنه وکړه چې د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې اتاق به د دوی ستونزې له اړوندو دولتي ارګانونو سره مطرح کړي او د شته ستونزو د هواري لپاره به هر ډول هڅې وکړي.

د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې اتاق مدیره پلاوي غړیو هر یو ښاغلي خان جان الکوزي، محمد دواد سوسفزي او ضیاءالدین اچکزي د هلمند او کندهار ولایتونو کیماوي سرې واردونکو سوداګرو سره د لیدنې په ترڅ کې، د دوی د شته ستونزو او حل لارو په اړه خبرې اترې وکړې.

د کیمیاوي سرې واردونکو سوداګرو په ځانګړې توګه د کندهار او هلمند سوداګرو د اتاق مشرتابه سره له پاکستان څخه د کیمیاوي سرې د واردولو په برخه کې شته ستونزې شریکې کړې او ویې ویل چې له دې کیمیاوي سرې څخه په پاکستان کې په پراخه کچه کار اخیستل کېږي. کروندګرو سره مرسته کوي چې ډېر حاصلات راټول کړي او په افغانستان کې ښې پایلې لري، خو افغانستان ته د یادې کیمیاوې سرې واردول منع دي.

دوی د سوداګرۍ او پانګونې اتاق له مشرتابه وغوښتل چې د دوی ستونزې له دولتي چارواکو سره شریکې کړي او د حل په برخه کې ورسره همکاري وکړي.

ورپسې ښاغلي خانجان الکوزي د کیمیاوي سرې د واردولو په برخه کې د سوداګرو ستونزې تائید کړې او ویې ویل "د اتاق مشرتابه تل هڅه کړې چې د سوداګرو او د خصوصي سکتور د غړو ستونزو حل برخه کې کوټلي ګامونه پورته کړي."

ښاغلي الکوزي وویل "ستاسو ستونزې به د حکومت د اقتصادي کمېسیون په یوه غونډه کې مطرح کړو، څو د حکومت له لارې په لوړه کچه حل شي."

دا لیدنه د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې اتاق مدیره پلاوي غړي ښاغلي خان جان الکوزي، د اتاق د عامل پلاوي مالي او اداري مرستیال ښاغلي میرویس هوتک، د اتاق د صادراتو او پانګه اچونې پراختیا ډيپارټمنټ مسؤل ښاغلي میرزمان پوپل، د کام ایر هوايي شرکت عامل رئیس ښاغلي حاجي محمد داود شریفي، د جلغوزیو اتحاديې رئیس ښاغلي دلدار ځدران او د جلغوزو صادرونکو یو شمیر سوداګرو په ګډون د اتاق د کنفرانسونو په تالار کې ترسره شوه.

ښاغلی خانجان الکوزي د جلغوزیو صادرونکو مسؤلینو ته وویل "د جلغوزیو د صادراتو لپاره یو بازار شته او موږ باید په یوه مارکیټ بسنه ونه کړو، هڅه وکړو چې د خپلو صادراتو لپاره نور بازارونه ولټوو. موږ د یو منظم پلان په لرلو سره باید هڅه وکړو چې زموږ صادراتي توکي زموږ د هېواد په نوم بهرنیو هېوادونو ته صادر شي او دولت دې په دې برخه کې له موږ سره همکاري وکړي، تر څو زموږ د سوداګرو مالونه څومره چې ممکن وي بهر ته صادر شي."

ورپسې دلدار ځدراڼ د جلغوزیو د صادرونکو شته ستونزې مطرح کړې او د سوداګرۍ اتاق له مشرتابه یې وغوښتل چې د حل په برخه کې ورسره همکاري وکړي، په ځانګړې توګه له هوايي شرکتونو سره په همغږۍ کې، تر څو د سوداګرو مالونه په ارزانه بیه انتقال او افغان سوداګر وکولی شي د نورو هېوادونو سوداګرو سره سیالي وکړي.  

ورپسې ښاغلي شریفي په چین کې د هوايي شرکتونو په ځانګړې توګه د کام ایر په وړاندې د شته ننګونو په اړه خبرې وکړې او زیاته ته يي کړه "موږ د صادراتو په برخه کې له خپلو کورنیو شرکتونو سره همکارۍ ته چمتو یو. د تیرو وختونو په پرتله د الوتکو د ښکته کېدو او پورته کېدو، د هوايي ډګر د خدمتونو او د سون توکو په بیو کې زیاتوالی راغلی چې باید د هېواد سوداګر يي په پام کې ونیسي."

په پای کې، د اتاق مشرتابه پلاوي د نورو هوايي شرکتونو په ځانګړې توګه د کام ایر هوايي شرکت سره په لا ډیرې همغږۍ ټینګار کولو ترڅنګ، ګاونډیو او نورو هېوادونو ته د افغانستان د صادراتي توکو په ځانګړې توګه د جلغوزیو په ټرانزیټ کې د لازمو آسانتیاوو رامنځته کولو په اړه خبرې وکړې.

د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې اتاق مدیره پلاوي غړي ښاغلي احمد ضیاء عظمیي شینوزاده او د اتاق د عامل پلاوي رئیس ښاغلي شفیق الله عطايي د روغتیا سکتور اتحادیو له مسؤلینو سره د لیدنې په ترڅ کې، د دوی د شته ستونزو په اړه خبرې اترې وکړې.

په لومړي سر کې، د اتحایو او انجمنونو مسؤلینو په مختلفو برخو کې د شته ستونزو په اړه خبرې وکړې او د یادو ستونزو حل برخه کې یې د اتاق د همکارۍ غوښتنه وکړه.

ورپسې احمد ضیا عظیمي شینوزاد د دغې ناستې ګډونوالو ته د روغتیا د خصوصي کمیټې د فعالیتونو په اړه معلومات ورکړل چې تر دې دمه یې په دې برخه کې د ستونزو د حل په موخه ترسره کړي دي او همدارنګه یې د عامې روغتیا وزارت له مسوولینو سره د لیدنو کتنو په اړه معلومات ورکړل. اتاق د روغتیا سکتور په ځانګړې توګه د خصوصي سکتور د ستونزو په اړه څو څو ځلې له دولتي چارواکو سره خبرې کړې او د حل غوښتنه یې کړې، خو په دې برخه کې د همغږۍ د نشتوالي له امله کومې مثبتې پایلې ته نه دي رسیدلي.
نوموړي زیاته کړه، که متحد واوسو، کولای شو ستونزو ته د پای ټکی کیږدو.

ښاغلي عطايي د روغتیا سکتور د اتحادیو د استازو د شته ستونزو د اوریدو په ترڅ کې په هغو غونډو کې د دغه سکتور د پراخ ګډون غوښتنه وکړه چې د روغتیا سکتور له خوا په لاره اچول کیږي او د رڼو ټاکنو له لارې د یادې کمېټې مرستیالان ټاکل کیږي. هغه زیاته کړه: د دې سکټور ستونزې تر هغو نه شي حل کېدای، تر څو معیاري خدمتونو ته ځان چمتو نه کړئ. هغه همدا راز ټینګار وکړ، چې د پرمختګونو په پام کې نیولو سره باید په خپلو فعالیتونو کې دقت وکړئ.

ښاغلي عطايي د غونډې له ګډونوالو وغوښتل، چې خپلې ستونزې، طرحې او نظریات په لیکلې بڼه د سوداګرۍ اتاق ته وسپاري، ترڅو د رسمي لارو چارو یې د حل لپاره لازم اقدامات ترسره شي.

په دې ناسته کې پرېکړه وشوه، چې په نږدې راتلونکي کې به دغه کمېټه د خپلو غړو د ټاکلو په موخه یوه غونډه جوړه کړي او د سوداګرۍ او پانګونې اتاق له لارې به د خپل سکتور شته ستونزې له اړوندو دولتي چارواکو سره شریکې کړي.

د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې اتاق مدیره پلاوي لومړي مرستیال ښاغلي محمد یونس مهمند جرمني ته د خپل سفر په جریان کې د صادراتو کمېټې رئیسې او د آسیا اقتصادي مسؤلې آغلې هیلین رانګ سره لیدنه ترسره کړه او د دواړو هېوادونو د سوداګرۍ او پانګه اچونې پراختیا او جرمني ته د افغانستان د صادراتو په زیاتوالي خبرې اترې وکړې.

ښاغلي مهمند د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې اتاق د تېرو ۹۰ کلونو د فعالیتونو او له جرمني سره د ښو سوداګریزو او اقتصادي اړیکو په اړه مېرمن هیلین رانګ ته معلومات وړاندې کړل. نوموړي د افغانستان د صادراتي محصولاتو په تېره بیا د هېواد د غالۍ او تازه او وچې مېوې د صادراتو په اړه چې ښه او عضوي کیفیت لري یادونه وکړه او جرمني ته یې د افغانستان د محصولاتو د صادراتو د زیاتوالي په برخه کې د جرمني د صادراتو د کمېټې د همکارۍ غوښتنه وکړه.

ښاغلي مهمند په افغانستان کې د پانګونې د ښه چاپېریال، د برېښنا انرژۍ د تولید اړتیا او هغو تجربو ته اشاره وکړه چې جرمني په تېرو کلونو کې زموږ په هېواد کې د برېښنا د تولید په برخه کې کړې دي او په دې برخه کې یې د دواړو هېوادونو د خصوصي سکټور د ګډې پانګونې غوښتنه وکړه.

آغلې هیلن رانګ ښاغلي مهمند ته د ښه راغلاست ویلو ترڅنګ، د افغانستان د سوداګرۍ او صاداراتو او همدارنګه د برېښنا په برخه کې یې د معلوماتو له وړاندې کولو مننه وکړه. سربیره پردی، آغلې رانګ زیاته کړه چې جرمني له افغانستان څخه د وارداتو او د افغانستان د صادراتي محصولاتو د زیاتوالي او همدارنګه د بریښنا سکتور کې پانګونې ته لیواله دی.