د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې اتاق د مدیره پلاوي لومړي مرستیال ښاغلي محمد یونس مهمند او د ‏اتاق د عامل پلاوي اداري او مالي مرستیال ښاغلي میرویس هوتک د کندهار ولایت ته د سفر کولو په ترڅ ‏کې د خصوصي سکتور د مرستو دویم پړاو پیل کړ.‎
 
د یادونې وړده چې، ملي سوداګرو هر یو حبیب ګلزار، همایون خواجه زاده، میرویس کټوازي، حاجي ‏عبیدالله، حاجي ظاهر، محمد یوسف مهمند، د کندهار سوداگرو او د خصوصي سکتور غړیو خپلې ‏مرستندویه کڅوړې د ارغنداب ولسوالۍ زیانمنو سره د لاسنیوي په موخه لیږلي دي. ‎
 
د ارغنداب ولسوال ښاغلي رسولي د سوداګرو د دغې لويې پیرزویینې ستاینه وکړه او دغه مرستې يې ‏ډیرې ارزښتمنې او حیاتي وبللې‎. ‎
 
دغه مرستندویه کڅوړې په اوړو، وریجو او غوړیو باندی مشتملي دي، چې د روان کال غويې تر ۱۳مې ‏‏۶۷۰ زیانمنو کورنیو ته ویشل شوي دي او د مرستو دا ژوند ژغورونکې لړۍ لا هم دوام لري.‏

 

د افغانستان د درملو اتحاديې او درملو واردوونکو شرکتونو د يوې اونۍ راهیسې د خپل کاري اعتصاب په لړۍ کې نن یو ځل بیا د حکومت له خوا د درملو د انحصاري کولو طرحې د لغو غوښتنه وکړه.
 
د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې اتاق د مدیره پلاوي لومړي مرستیال ښاغلي محمد یونس مهمند او د اتاق د مدیره پلاوي مالي رئیس ښاغلي شیرین آغا سخي د درملو اتحاديې په غونډه کې چې په پروان هوټل کې جوړه شوې وه، د ګډون کولو ترڅنګ، د دوی د غوښتنو ملاتړ وکړ.
 
ښاغلي مهمند وویل "دولت مخکې له دی چې د درملو د انحصاري کولو طرحه په خپل سر عملي کړي، باید د هېواد خصوصي سکتور په ځانګړی توګه د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې اتاق سره يې شریکه کړې وه."
 
ښاغلي مهمند زیاته کړه "درملیز خدمتونه او درملتونونه د خصوصي سکتور یوه لویه برخه تشکیلوي چې د ۲۵۰ زره تنو څخه زیات وګړي په مستقیم او غیر مستقیم ډول په دی سکتور کې په کار بوخت دي او دولت باید د دوی غوښتنو او وړاندیزونو ته د هو ځواب ووایې."
 
ښاغلي شیرین آغا سخي د درمل واردوونکو شرکتونو د غوښتنو څخه د ملاتړ ترڅنګ، زیاته کړه "اتاق د درمل واردوونکو شرکتونو د شتو ستونزو په له منځه وړلو او د دوی غوښتنو ته د هو ځواب پیداکولو په برخه کې هر ډول همکارۍ کولو ته ژمن دی."
 
د یادوني وړ ده، چې د درملیزو خدمتونو او روغتیايې تجهیزاتو اتحاديې نه یواځې دا چې په کرونايې سختو شرایطو کې د خلکو درملیزې اړتیاوې پوره کړي بلکه عامې روغتیا او د هېواد روغتونونو ته يې د یو میلیون ډالرو په ارزښت روغتیايې تجهیزات په وړیا ډول ورکړي دي.

 

د هرات په اسلام قلعه ګمرک کې د اور لګیدو له امله ۱۲۵۴ سودګریزې لارۍ سوزیدلي. اسناد يې د ‏هرات ولایتي اتاق له لوري راټول او د جبیرې په موخه يې د څیړنې پلاوي ته سپارلي دي. له هغه ‏وروسته شاوخوا دوه میاشتې تیریږي او له بده مرغه د پورتني یاد شوي تاوانونو د جبران لپاره هیڅ ګام ‏نه دی پورته کړی شوی‎.
 
د همدې موخې لپاره د موټر چلونکو اتحادیې او یو شمیر موټر چلونکو په هرات ولایت کې لاریونونه ‏وکړل او د هغوی د زیانونو د جبران په موخه يې د اسلام قلعه او تورغندۍ بندرونو ته غځېدلې لویې ‏لارې د دریو ورځو لپاره د بابري موټرو په مخ وتړلې. دوی ګواښ کوي چې که چیرې دولت ددوی ‏غوښتنو ته ځواب ونه وايې، دوی به د میرداود لویه لاره چې د هېواد نورو ولایتونو ته غځیدلې ده، د ‏وسایطو پر مخ وتړي‎.
 
د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې اتاق د افغانستان له حکومت څخه د وارد شوي زیان د جبران غوښتنه ‏کوي‎.

د هرات ښار په کمرکلاغ سیمه کې د اوبلن ګاز واردوونکو شرکتونو ودانیو کې، د شنبه په ورځ ۷:۳۰ بجې د اورلګیدنې له امله، خصوصي سکتور ته ډیر مالي زیانونه واوښتل.  

د هرات د سوداګرۍ او پانګونې اتاق د مشرتابه غړو، په داسې حال کې چې پیښې ته ورغلي او د اور لګیدنې د لاملونو په اړه یې څیړنه کوله، د زیان کچه یې هم له نږدې و څارله.

دوی وايي: "دا ډول پیښې په سوداګرو او د هیواد په خصوصي سکتور باندې ډیرې منفي اغیزې لري، او تر دې دمه لا د اسلام قلعه بندر پیښې ناوړه اغیز راکم شوی نه دی چې دا زړه بوګنوونکي پیښه رامنځته شوه."

د هرات د سوداګرۍ او پانګونې اتاق مشرتابه د اور وژنې د مخنیوي لپاره د دغه ولایت د اور وژنې ډیپارټمنټ د هڅو څخه مننه وکړه او زیاته یې کړه چې د دوی زړورتیا د اور د خپریدو مخه نیولې ده.

د هرات د سوداګرۍ او پانګونې اتاق د هرات پوهنتون په همکارۍ د سوداګریزو تړونونو د بنسټونو تر عنوان لاندی یو ورکشاپ د هرات د سوداګرۍ او پانګونې اتاق د مشرتابه پلاوي غړیو، د ښځو د سوداګرۍ او صنایعو اتاق، د زراعتي او مالداري محصولاتو اتاق، یو شمیر سوداګرو او د خصوصي سکتور غړیو په ګډون په لاره واچوه.

د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې اتاق او د هرات ولایتي اتاق د مدیره پلاوي غړي ښاغلي جان آقا صادقي وویل چې د ډول پروګرامونه خورا ښې اغیزې لري او کولی شي چې د مالي زیانونو مخه ونیسي.

د هرات د سوداګرۍ او پانګونې اتاق اجرائیه آمر ښاغلي محمد رفیع رحماني  میلمنو ته د ښه راغلاست ویلو پرمهال د دې برنامې پر اهمیت خبرې وکړې او زیاته یې کړه چې په اوسني وضعیت کې د سوداګريز تړون لاسلیک کول  سوداګرۍ او سوداګرو ته یوه بېړنۍ اړتیا ده او پانګه اچوونکي باید د تړون له بنسټیزو موضوعاتو مالومات ولري.

د هرات پوهنتون استاد ښاغلي حفیظ الله صدیقي وویل: "کله چې حقوقي قواعد د سوداګریزو او اقتصادي قواعدو سره یو ځای پلي شي او د دواړو ترمینځ اړیکې رامینځته شي نو د سوداګریز تړون کولو پر مهال سوداګر ته لږ زیان رسیږي یا د ټول زیان مخه نیول کیږي.  

د هرات پوهنتون استاد ښاغلي عبدالصبور متین وویل "ّپه حقوقي مشورو ولاړ تړون د پانګې د بیرته راستنیدو، د سوداګریزو فعالیتونو د زیاتوالي او ثبات سبب ګرځي."

د هرات د سوداګرۍ او پانګونې اتاق مشرتابه او د موټر چلونکو اتحادیې یو شمیر مسؤلینو، د سوداګرۍ او صنعت وزیر نثار احمد غوریاني او د پارلمان یو شمیر غړو د جمهوري ریاست د د فتر له عمومي رئیس ښاغلي شاکر کارګر سره د لیدنې په ترڅ کې د سوداګرو او پانګه والو د شتو ستونزو په اړه خبرې اترې وکړی.  

د هرات د سوداګرۍ او پانګونې اتاق د مدیره پلاوي لومړي مرستیال ښاغلي محمد لطیف قناویزیان د هرات بندرونو کې د سوداګرو ستونزو په اړه د تفصیلي خبرو وروسته زیاته کړه " که څه هم ملیونونه ډالر ملي شتمني د اسلام قلعه بندر وسوځیده خو ستونزې لاهم د پخوا په شان دي او هیڅ بدلون پکې نه دی راغلی."

د هرات ولایتي اتاق سوداګریز مرستیال ښاغلي احمد سعید صدیقي وویل " د ډیرو کلونو راهیسي د اسلام قلعه بندر د زیربناو جوړولو لپاره ډیری پیسې ورکړل شوي مګر تر دې دمه کوم اقدام نه دی شوی او دا مسله باید په جدي توګه تعقیب شي."

وروسته بیا د صنعت او کانونو اتاق چارواکو په صنعتي ښارګوټي کې د صنعتکارانو ستونزو په اړه تفصیلي خبرې وکړې  او د دوی خبرې د ګډونوالو د پام وړ وګرځیدې.

د سوداګرۍ او صنعت وزیر ښاغلي غوریاني وویل " د خصوصي سکتور ستونزې مو ګام په ګام تعقیب کړي او ولسمشر ته مو وړاندې کړي. او بله دا چې په افغانستان کې د پانګونې یو هراړخیز پلان ته اړتیا ده چې پکې د دولت څخه د پانګوالو غوښتنه هم شامله وي."

د لیدنې په پای کې د جمهور رئیس د دفتر عمومي رئیس ښاغلي شاکر کارګر وویل چې هغه به دا ټولې ستونزې له ولسمشر سره شریکې کړي او زیاته یې کړه چې حکومت مکلف دی چې د سلام قلعه بندر د اور وژنې قربانیان معاوضه کړي.

مقالات دیگر...