جمهور ريیس غني د کابل وروستی تروریستي برید په تړاو د خصوصي سکټور له استازیو سره ولیدل

د افغانستان د اسلامي جمهوریت جمهور ريیس محمد اشرف غني د ۱۳۹۶ کال د غبرګولې میاشتې په ۲۱مه نېټه د خصوصي سکټور استازو، صنعتکارانو، متشبثینو او پانګوالو سره په ارګ کې وکتل.

په پیل کې د افغانستان د سوداګرۍ او صنایعو خونې د مديره پلاوي لومړي مرستيال الحاج خانجان الکوزي د خصوصي سکټور په استازیتوب خبرې وکړې او د کابل وروستۍ تروریستي پېښې له امله یې جمهور ريیس او د افغانستان خلکو ته تسلیت ووایه او همدارنګه یې خصوصي سکټور ته د جمهور ريیس  له همېشنۍ پاملرنې مننه وکړه.

هغه وویل، په کابل کې وروستی ترویستي برید، چې زموږ یو شمېر هېوادوال په کې شهیدان او ټپیان شول، په حقیقت کې په خصوصي سکټور برید وو، چې د لومړنیو ارزوونو له مخې په‌کې  پانګه اچوونکو او متشبثینو ته ۳۰ میلیونه ډالره زیان اوښتی دی.

ښاغلي الکوزي د کابل ښار واټونو کې د خېمو ودرولو ته په اشارې سره وویل، موږ د حکومت او معترضینو څخه غواړو، چې هر څومره ژر شوني وي، باید دغه بندبست ته د پای ټکی کېږدي، لارې او واټونه زموږ د سوداګرو پر وړاندې خلاصې شي، تر څو په دې حساسو ورځو، کې چې له یو اړخه د روژې مبارکه میاشت ده او بله اړخه، د اختر په رارسېدا سره زموږ هېوادوال لومړنیو توکو ته اړتیا لري، هغه زیاته کړه، خصوصي سکټور د دغو معترضینو له‌امله هره ورځ دوه میلیونه ډالر زیان ویني.

نوموړي د دغې ستونزې په قانوني او معقول حل ټينګار وکړ او ويې ویل، ناامني، تښتوونې، د پاکستان له لوري د لارو بندول، ګمرکونو کې د نورو مداخلې او د ولایتي شوراګانو د یو شمېر استازو له لوري یا د دوی په لمسون د سوداګرو ځورول د خصوصي سکټور عمده ستونزې دي، چې حل ته یې باید جدي پاملرنه وشي.

د افغانستان د صنایعو د سرتاسري اتحادیې رييس شېرباز کمین زاده د خپلو څرګندونو پرمهال وویل، افغان صنعتکارانو خپل پروګرامونه د دولت له ملي او اقتصادي پروګرامونو سره همغږي کړي. هغه زیاته کړه، د حکومت اقتصادي ملي برنامې باید په چټکۍ سره تطبیق شي، نوموړي د افغانستان د صنعت او تجارت د ودې په برخه کې د حکومت او په ځانګړي ډول د جمهور رييس هلې ځلې د قدر وړ وبللې او څرګنده یې کړه، د چین په ګډون د سیمې هېوادونو سره د افغانستان د نښلولو له لارې د سوداګرۍ ودې او افغان صنعتکارانو او متشبثینو ته زیاتې زمینې او اسانتیاوې برابرېږي.

وروسته د روشن مخابراتي شرکت عملیاتي رييسې شېرین رحماني په کابل کې وروستۍ تروریستي پېښې ته په اشارې وویل، په دغه پېښه کې د روشن کمپنۍ ۳۳تنه کارکوونکي شهیدان او ۸۸ کسان ټپیان شوي دي. هغې زیاته کړه، روشن مخابراتي شرکت ته تقریباً پنځه میلیونه ډالر زیان اوښتی دی. آغلې رحماني وړاندیز وکړ،دولت دې په خپله یا د بین المللي موسسو له لارې روشن مخابراتي شرکت ته د اوښتي زیان د جبران په موخه  مالي مرسته وکړي. هغې وویل، دولت دې معقوله مالیه وضعه او همدارنګه د شرکتونو او پانګوالو امنیت ته پام وکړي.

همدارنګه د یک خصوصي تلویزیون رييس فهیم هاشمي د وینا پرمهال وویل، د دغه تلویزیون خبریالانو او کارکوونکو په ټپي حالت کې د تلویزیون خپرونو ته ادامه ورکړه او همدارنګه یې  د بیان د ازادۍ د ملاتړ او د خبریالانو د هڅوونې په برخه کې د جمهور رييس هلې-ځلې وستایلې، ويې ویل، چې د کابل د وروستۍ تروریستي پېښې له امله یک خصوصي تلویزیون ته د درې نیم او څلور میلیون ډالرو په اندازه زیان اوښتی دی. هغه زیاته کړه، د زیانمنو شویو وسایلو، ودانۍ، سټوډیو او دفترونو د رغاولو لپاره د مرستې او یا پور په بڼه یوې ټاکلې بودجې ته اړتیا لري.

د عزیزي بانک اجرایوي رييس سلیم امید د خپلو خبرو پرمهال وویل، چې د دوی ۱۵۰ تنه کارکوونکي ټپیان او مرکزي دفتر ویجاړ شوی دی، خو د دې باوجود عزیزي بانک خپل خدمات نه دي ودرولي، هغه وړاندیز وکړ چې له بهرنیو بانکونو سره د خصوصي بانکونو پرې شوې اړیکې دې بېرته ټینګې شي، د بانکونو برخه کې دې کاغذپراني کمه او د حقوقي قضایاو د حل لپاره دې یوه ځانګړې محکمه ایجاد شي.

ورپسې د کابل سټار هوټل رييس سیدمحمد شاه اغا وویل، دغه هوتل چې د ۲۰ میلیون ډالرو په لګښت جوړ شوی وو، د وروستۍ تروریستي پېښې له امله شپږ میلیون ډالره زیان اوښتی دی. نوموړي له دولت څخه وغوښتل چې د هوټل د زیانمنو شویو برخو د رغاولو په برخه کې ورسره مالي مرسته وکړي.

د رویال خصوصي روغتون رييس ډاکټر دلاور څرګنده کړه، د کابل وروستۍ تروریستي پېښې د دوی روغتون چې د زړه او داخله ناروغیو په برخه کې یې هېوادوالو ته پام وړ خدمات او اسانتیاوې برابرولې په بشپړه توګه ویجاړ شوی دی.

د یادو ویناوالو د څرګندونو او وړاندیزونو له اورېدلو وروسته ولسمشر غني یو ځل بیا د وروستۍ تروریستي پېښې شهیدانو ته د فردوس جنت، ټپیانو ته د سالمې روغتیا او د هغوی کورنیو ته د صبر او زغم دعا وکړه.

ولسمشر غني وویل، د افغانستان دښمنانو غوښتل د دغه تروریستي برید په ترسره کولو سره زموږ د هېوادوالو تر څنګ په افغانستان کې مېشت بهرني ډيپلوماټان ووژني او همدارنګه  د «کابل پروسې» ناسته جوړېدو، چې د افغانستان لپاره لویه لاسته راوړنه وه، مخه ونیسي.

ښاغلي ولسمشر وویل، د کابل وروستی تروریستي برید زموږ پر اقتصاد برید وو، چې زموږ هېوادوالو ته یې د سر او مال زیانونه واړول. هغه زیاته کړه، حکومت به متضرره شویو متشبثینو او پانګوالو ته  د اوښتو زیانونو د جبران لپاره د مرستې یا پور ورکولو لارې چارې ولټوي.

ولسمشر زیاته کړه، خصوصي سکټور سره په مشورې به د پانګوالو او متشبثینو لپاره یوه ځانګړې ساحه جوړه شي او له هغوی یې وغوښتل چې په دې اړه خپل نظریات او مشورې له حکومت سره شریکې کړي. هغه زیاته کړه، د دغې ساحې د امنیت د تامین لپاره به ځانګړي امنیتي تدابیر ونیول شي.

محمد اشرف غني وویل، زموږ ښاري نظام باید مدني شي او دا اوونۍ به له بېلابېلو اقشارو سره د کابل د نظم، خوندیتوب او امنیت په اړه سلا مشورې وکړي. هغه زیاته کړه، د قانون د تطبیق په اړه ولسي اجماع موجوده ده او له هر یوه څخه غواړم، چې له منبر، رسنیو او نورو لارو څخه په دې اړه خپل غږ اوچت کړي.

جمهور رييس په ټینګار سره وویل: «کابل ښار چې د یو عظیم ملت استازیتوب کوي باید د مدیریت حدود یې په اساسي توګه واضح شي او کابل د لا خوندي ژوند او ډېر باور وړ وګرځي. هغه زیاته کړه، د کابل ښار امنیتي پلان به ستاسو د اجماع او ملاتړ په برکت له کاغذ څخه په عمل بدل شي، باید ووایم، چې د حکومت په هلو ځلو به له ازبکستان سره د سوداګرۍ په برخه کې شته ټولې ستونزې حل او له هغوی سره به زموږ سوداګري له یو میلیارد ډالرو څخه هم واوړي. هغه زیاته کړه، د اورګاډي کرښې غځولو او د بندرونو په جوړولو سره به د افغانستان سوداګرۍ د ودې ترڅنګ افغان سوداګرو ته زیاتې اسانتیاوې رامنځته شي، حکومت له تاجکستان، ترکمنستان، ازبکستان، ایران، چین او هند سره د سوداګریزو اړیکو او راکړې ورکړې په موخه هوکړې او دوه اړخیزه همکاریو ته رسېدلي دی.»

جمهور رييس د خصوصي سکټور استازو او متشبثینو څخه له دې امله مننه وکړه، چې د کار او روزګار برابرولو تر څنګ خلکو ته هیله‌مندي بښي او د هېواد په راتلونکي باور لري. هغه زیاته کړه، د اقتصاد عالي شورا یوه غونډه به صنعتکارانو او یوه هم سوداګرو ته ځانګړي کړي، تر څو د دوی د ستونزو د حل په موخه شوې پرېکړې عملي شي.